1-5- فرضیه تحقیق و مدل تحقیق:6
1-6- روش تحقیق:7
1-7- مراحل تحقیق:7
فصل دوم: بیماری روانی8
2-1- بهنجاری10
2-1-1- دیدگاه‏های کارکردی در مورد بهنجاری12
2-1-2- نظریات روانکاوی در مورد بهنجاری12
2-1-3- میزان بروز بیماری‌های روانی:14
2-2-4- مسائل بین فرهنگی15
2-2- طبقه‏بندی در روان‏پزشکی16
2-2-1- اسکیزوفرنی17
2-2-2- سایر اختلالات پسیکوتیک:23
2-2-3- اختلالات خلقی:27
2-2-4- اختلالات اضطراب:32
2-2-5- اختلال استرس پس از سانحه و اختلال استرس حاد35
2-2-6- اختلال اضطراب منتشر37
2-2-7- اختلالات شبه جسمی38
2-2-8- سندرم خستگی مزمن40
2-3-9- اختلالات ساختگی:43
2-3-10- اختلالات تجزیه‏ای45
2-3-11- اختلالات خوردن50
2-3-12- خواب طبیعی و اختلالات خواب53
2-4- جمع‏بندی54
فصل سوم: روانپزشکی57
3-1- روش‌های درمانی:58
3-1-1-روان‏درمانی گروهی، روان‏درمانی فردی و گروهی توأم، و نقش‏گزاری روانی:58
3-1-2- روان‏درمانی خانواده و زوج‏درمانی63
عنوان صفحه
3-1-3- رفتا‏درمانی جدلی64
3-1-4- بیوفیدبک65
3-1-5- رفتاردرمانی66
3-1-6- شناخت‏درمانی66
3-2- فوریت های روانپزشکی در بزرگسالان:67
3-3- طب مکمل و دگر شیوه در روانپزشکی68
3-3-1- طب فشاری و طب سوزنی69
3-3-2- عطردرمانی70
3-3-3- رنگ درمانی70
3-3-4- رقص درمانی71
3-3-5- طب محیطی72
3-3-6- ورزش72
3-3-7- درمان با نورو ملاتونین73
3-3-8- ماساژ74
3-3-9- ناتوروپاتی75
3-3-10- اوزون درمانی75
3-3-11- نیایش76
3-3-12- صوت‏ درمانی77
3-3-13- یوگا77
3-3-14- هنر درمانی:78
3-3-15- موسیقی درمانی :87
3-3-16- بازی در فرآیند درمان96
3-4- جمع بندی:103
فصل چهارم: مطالعات معماری فضای درمانی110
4-1- مطالعات معماری پیرامون مراکز درمانی:111
4-1-1- اصول طراحی بیمارستان111
4-1-2- استانداردهای طراحی ساختمان بیمارستان :119
4-1-3- الزامات طراحی بیمارستان :122
4-1-1- استانداردهای طراحی محوطه بیمارستان:124
4-1-5- شرایط محیطی و محل احداث بیمارستان:127
4-1-6- محل استقرار ساختمان بیمارستان :128
4-1-7- ضوابط خاص بیمارستان های روان درمانی:128
4-2- کیفیت فضای درمانی131
4-2-1- مفهوم بار محیطی131
عنوان صفحه
4-2-2- ویژگی‏های خاص محیط اطراف:133
4-2-2-1- آب و هوا و ارتفاع133
4-2-2-2- دما135
4-2-2-3- نور138
4-2-2-3- رنگ141
4-2-2-4- سرو صدا145
4-2-3- اثرات تراکم بالا بر انسان‏ها149
4-3- نمونه های موردی مراکز درمانی و طب مکمل :156
4-4- برنامه فیزیکی:175
فصل پنجم: مکان یابی و مطالعات بستر طرح192
5-1- معیارهای مکان یابی زمین پروژه:193
5-1-1- دلایل ایجاد چنین مرکزی در شهر شیراز :193
5-1-2- مبانی جانمایی بیمارستان :194
5-1-3- جانمایی بیمارستانهای گوناگون با توجه به مبانی ودسته بندی مذکور :196
5-1-4- جانمایی این طرح درشهر شیراز :198
5-2- مطالعات بستر طرح200
5-2-1- موقعیت جغرافیایی شهر شیراز201
5-2-2- بررسی وضعیت اجتماعی شهر شیراز202
5-2-3- بررسی وضعیت اقتصادی شهر شیراز202
5-3- ویژگی‌های آب و هوای شهر شیـراز203
5-3-1- دما203
5-3-2- رطوبت نسبی204
5-3-4- بارندگی205
5-3-5- باد205
5-4- پوشش گیاهی206
5-4-1- معیارهای انتخاب پوشش گیاهی در طراحی206
فصل ششم
6-1- مبانی و روند طراحی معماری214
6-2- نظام سازه224
6-3- تأسیسات225
6-4- نقشه‏های طرح معماری مرکز مشاوره و روان‏درمانی شیراز229
فهرست منابع و ماخذ212
منابع فارسی229
منابع لاتین230
فهرست جداول
عنوانصفحهجدول 4-1: عرصه ها و بخش ها ( نگارنده )176جدول 4-2: مساحت عرصه سرسرای اصلی ( نگارنده )177جدول 4-3: مساحت عرصه مشاوره و معاینه ( نگارنده )177جدول 4-4: مساحت عرصه کمک تشخیص، بخش آزمایشگاه ( نگارنده )178جدول 4-5: مساحت عرصه کمک تشخیص، بخش تشخیص ویژه ( نگارنده )178جدول 4-6: مساحت عرصه کمک تشخیص، بخش ام- آر- آی ( نگارنده )179جدول 4-7: مساحت عرصه کمک تشخیص، بخش رادیولوژی ( نگارنده )179جدول 4-8: مساحت عرصه کمک درمان، بخش گروه درمانی ( نگارنده )179جدول 4-9: مساحت عرصه کمک درمان، بخش هنر درمانی ( نگارنده )180جدول 4-10: مساحت عرصه کمک درمان، بخش کار درمانی ( نگارنده )180جدول 4-11: مساحت عرصه کمک درمان، بخش نور درمانی ( نگارنده )180جدول 4-12: مساحت عرصه کمک درمان، بخش ورزش درمانی ( نگارنده )181جدول 4-13: مساحت عرصه کمک درمان، بخش ماساژ درمانی ( نگارنده )181جدول 4-14: مساحت عرصه کمک درمان، بخش اوزون درمانی ( نگارنده )181جدول 4-15: مساحت عرصه کمک درمان، بخش آب درمانی ( نگارنده )182جدول 4-16: مساحت عرصه بستری ( نگارنده )182جدول 4-17: مساحت عرصه اتفاقات داخلی، بخش احیاء ( نگارنده )183جدول 4-18: مساحت عرصه اتفاقات داخلی، بخش جراحی ( نگارنده )183جدول 4-19: مساحت عرصه اتفاقات داخلی، بخش مراقبت ویژه ( نگارنده )184جدول 4-20: مساحت عرصه اتفاقات داخلی، بخش ایزوله ( نگارنده )184جدول 4-21: مساحت عرصه اداری و مدیریتی ( نگارنده )185جدول 4-22: مساحت عرصه پژوهش ( نگارنده )186جدول 4-23: مساحت عرصه تاسیسات ( نگارنده )186جدول 4-24: مساحت عرصه پارکینگ ( نگارنده )187جدول 4-25: مساحت عرصه محوطه و فضای باز ( نگارنده )187جدول 4-26: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش آشپزخانه و سلف سرویس( نگارنده )188جدول 4-27: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش لاندری ( نگارنده )188جدول 4-28: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش استریل کثیف ( نگارنده )189جدول 4-29: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی بخش استریل تمیز( نگارنده )189جدول 4-30: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش انبارهای عمومی ( نگارنده )189جدول 4-31: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش کاخداری ( نگارنده )190

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

عنوانصفحهجدول 4-32: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش نظافت ( نگارنده )190جدول 4-33: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش جمع آوری و دفع زباله ( نگارنده )190جدول 4-34: مساحت عرصه خدمات پشتیبانی، بخش نگهداری جسد ( نگارنده )190جدول 4-35: مساحت خالص و ناخالص ( نگارنده )191جدول 5-1: بررسی وضعیت جمعیتی استان فارس، جمعیت استان فارس بر حسب نوع خانوار و جنس، سرشماری آبان 1385(مأخذ: سالنامه آماری استان فارس،1387: 134)
202جدول 5-2: مشخصات متوسط دمای ماهانه شیراز (مأخذ: سازمان برنامه و بودجه)204جدول 5-3: مشخصات متوسط رطوبت ماهانه شیراز (مأخذ: سازمان برنامه و بودجه)204جدول 5-4: گروههای مختلف رطوبت (مأخذ: سازمان برنامه و بودجه)204جدول 5-5: متوسط میزان بارندگی ماهانه شهر شیراز (مأخذ: سازمان برنامه و بودجه)205جدول 5-6: بادهای غالب شهر در ماههای مختلف سال است (مأخذ: سازمان برنامه و بودجه) 205جدول 5-7: پوشش گیاهی مورد استفاده در شیراز (مأخذ: گزارش طراحی شهری اراضی کارکنان توانایی مسکن استانداری فارس،1389)
211
فهرست تصاویر
عنوانصفحهتصویر 4-1 : باشگاه سلامتی وآب درمانی باد الستر (آرین مستعدی،72:1388)156تصویر 4-2 : پلان موقعیت (آرین مستعدی،74:1388) 157تصویر 4-3: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 74)157تصویر 4-4: فضای استخر روباز (آرین مستعدی، 1388: 76)158تصویر 4-5: نما- برش (آرین مستعدی، 1388: 77)158تصویر 4-6: پلان همکف (آرین مستعدی، 1388: 75)159تصویر 4-7: پلان طبقه اول (آرین مستعدی، 1388: 76)159تصویر 4-8: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 77)160تصویر 4-9: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 76)160تصویر 4-10: استخر (آرین مستعدی، 1388: 76)160تصویر 4-11: فضای باغ میانی و استخر (آرین مستعدی، 1388: 78)161تصویر 4-12: فضای باغ میانی و استخر (آرین مستعدی، 1388: 78)161تصویر 4-13: برش فضای استحمام (آرین مستعدی، 1388: 79)162تصویر 4-14: فضای استحمام (آرین مستعدی، 1388: 80)162تصویر 4-15: سقف فضای استحمام (آرین مستعدی، 1388: 80)162تصویر 4-16: آزمایشگاه، آب درمانی و باشگاه سلامتی در ماسوله‏ی لوهندان (آرین مستعدی، 87:1388)
163تصویر 4-17: نمای خارجی ( آرین مستعدی،87:1388)163تصویر 4-18: برش ایزومتریک ( آرین مستعدی،89:1388)164تصویر 4-19: پلان طبقه همکف (آرین مستعدی، 1388: 90)164تصویر 4-20: پلان طبقه اول (آرین مستعدی، 1388: 90)165تصویر 4-21: پلان زیرزمین (آرین مستعدی، 1388: 91)165تصویر 4-22: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 92)165تصویر 4-23: پلان پرسپکتیو (آرین مستعدی، 1388: 92)166تصویر 4-24: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 91)166تصویر 4-25: سالن ورزش( آرین مستعدی،95:1388)167تصویر 4-26: بخش آب درمانی( آرین مستعدی،96:1388)167تصویر 4-27: نمای خارجی ( آرین مستعدی،96:1388)168تصویر 4-28: نمای خارجی ( آرین مستعدی،96:1388)168تصویر 4-29: فضای داخلی ( آرین مستعدی،97:1388)169تصویر 4-30: فضای داخلی( آرین مستعدی،98:1388)169تصویر 4-31: فضای داخلی ( آرین مستعدی،98:1388)169تصویر 4-32: بیمارستان ویلاوِرَر (آرین مستعدی، 1388: 105)170تصویر 4-33: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 107)171تصویر 4-34: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 108)171تصویر 4-35: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 108)171تصویر 4-36: پلان طبقه همکف (آرین مستعدی، 1388: 110)172تصویر 4-37: پلان طبقه اول (آرین مستعدی، 1388: 111)173تصویر 4-38: نمای خارجی (آرین مستعدی، 1388: 112)174تصویر 4-39: فضای داخلی (آرین مستعدی، 1388: 112)174تصویر 4-40: فضای داخلی (آرین مستعدی، 1388: 114)174تصویر 4-41: فضای داخلی راهروها (آرین مستعدی، 1388: 115)175تصویر 4-42: فضای داخلی سالن‏ها (آرین مستعدی، 1388: 116)175تصویر 5-1: زمین پروژه (مأخذ: نگارنده)199تصویر 5-2: همجواری زمین پروژه و بیمارستان دنا (مأخذ: نگارنده)200تصویر 5-3: راه‏های دسترسی به پروژه (مأخذ: نگارنده)200تصویر 5-4: موقعیت شیراز در ایران (مأخذ: نگارنده)201تصویر 5-5: نقشه شیراز (مأخذ: نگارنده)201تصویر 5-6: درخت تارون (مأخذ: سازمان تعاونی مسکن استانداری فارس)207تصویر 5- 7: اقاقیای زینتی ( مأخذ: سازمان تعاونی مسکن استانداری فارس)208تصویر 5- 8: درخت چنار ( مأخذ: سازمان تعاونی مسکن استانداری فارس)208تصویر 5- 9: سرو ناز شیراز در باغ ارم ( مأخذ : نگارنده)209تصویر 5- 10: درخت سرو نقره‌ای (مأخذ: سازمان تعاونی مسکن استانداری فارس)209تصویر 5- 11: درخت تارنج ( مأخذ: سازمان تعاونی مسکن استانداری فارس)210تصویر 5- 12: درختچه زرشک زینتی (مأخذ: سازمان تعاونی مسکن استانداری فارس)210تصویر 6-1: دیاگرام روابط (مأخذ: نگارنده) 215تصویر 6-2: پلان جانمایی زیرزمین (مأخذ: نگارنده)216تصویر 6-3: پلان جانمایی طبقه همکف (مأخذ: نگارنده)217تصویر 6-4: پلان جانمایی طبقه اول (مأخذ: نگارنده)218تصویر 6-5: پلان جانمایی طبقه دوم (مأخذ: نگارنده)219تصویر 6-6: پلان دسترسی و جانمایی سایت (مأخذ: نگارنده)222
فصل اول
کلیات
1-1- مقدمه:
پیشرفت علوم وصنایع در قرون اخیر برای جوامع بشری دست آوردهایی دو گانه به ارمغان آورده است، از یک سو راحتی هایی که عمدتا جسمانی است به بار آورده و از سوی دیگر به دغدغه‌های وی افزوده است که این دغدغه‌ها بر روح وروان انسان امروزه تأثیر منفی گذاشته و بسیاری از مردم رابا اضطراب مواجه کرده است. مردم کشورهای صنعتی که به تدریج مراحل مختلف توسعه صنایع را طی کرده‌اند و آرام آرام با مسایل ذهنی ناشی از این پدیده مواجه شده بودند سعی کردند که از ابتدا به دنبال راهکارهای حل تبعات روحی و روانی بر گرفته از این پدیده جدید باشند لذا یا در طول زمان به حل مسایل پرداختند یا به برخی از این تبعات عادت کردند. درجوامعی که دیرتر به صنعت پرداختند و به یکباره حجم انبوهی از صنایع و یا تولیدات آنها را به کشور خود وارد نمودند انبوهی از دغدغه‌های ناشی از ناهنجاری‌های زاییده جهان صنعتی را نیز وارد جوامع خود کردند در حالیکه با راهکارهای مقابله با این دغدغه‌ها آشنا نبودند. واکنش‌های مردم در مقابل این دغدغه‌ها متفاوت است اما ریشه همه آنها در نابسامانی‌های ذهنی است که خود از دلیل یا دلایل آنها آگاه نیستند و نمی‌دانند که این اضطراب و نگرانی مقدمه‌ای است بر ابتلا به بیماری‌های روحی وروانی. هر گاه شخصی با ناراحتی جسمانی مواجه شود به پزشک مراجعه می‌کند اما به ناراحتی‌های روحی خود اصلاً توجه ندارد تا حدی که در برخی از جوامع خصوصاً جوامع کمتر توسعه یافته توصیه مراجعه به متخصصین روحی وروانی و یا به مراکزی که این گونه خدمات را ارایه می‌کنند را توهین به خود تلقی نموده و به شکل متقابل مبادرت به واکنش توهین‌آمیز به توصیه کننده می‌نمایند. عدم اطلاع مردم از این مسایل روحی و روانی و نقش آنها در مخدوش کردن روند زندگی آرام و بدون دغدغه و حتی تأثیر بر سلامت جسمانی آنها واکنش‌هایی با شکل‌ها و درجات مختلف دارد برخی اخم می‌کنند برخی دیگر مراجعه به این گونه تخصص‌ها و یا مراکز تخصصی را صرفاً برای مجنونین و دیوانگان می‌دانند، این افراد هم خود را آزار می‌دهند و هم موجب رنجش و آزار دیگران می‌شوند لذا آگاه کردن آنها از ضروریات روز جوامع است. در جوامعی که توسعه خود را از قرون قبل آغاز کرده و طی سالیان دراز به آثار منفی ناشی از توسعه صنعتی بر ذهنشان پی برده‌اند به تدریج برای درمان مسایل روحی وروانی خود اقدام کرده و مراکز لازم را تأسیس نموده‌اند و لزوم مراجعه مردم به این مراکز را به آگاهی آنها رسانیده‌اند، اما در جوامع کمتر توسعه یافته و یا درحال توسعه پایه‌های رسیدگی به این موضوع در سالیان اخیر نهاده شده وآرام آرام در حال گسترش است، با تأسیس سازمانی مسئول و یا تجدید نظر در وظایف سازمان‌های متولی موجود برای آگاه کردن مردم و سرعت بخشیدن به تربیت متخصصان ذیربط و گسترش و افزایش مراکز مورد نیاز باید به کمک مردم شتافت.
در واقع روانپزشکی بر تأمین نیازهای بهداشت روان جامعه تأکید دارد و در واقع نوعی اقدام معطوف به جامعه محسوب می‌شود. توجه روانپزشکی نگرش و دانش مردم نسبت به سلامت و بیماری روانی است. روانپزشکی مبتنی بر جامعه در واقع نوعی اقدام معطوف به جامعه است و اجزای آن عبارتند از:
آموزش جامعه
تلاش برای ارتقاء سلامت و نه فقط رفع علایم بیماری
شناسایی زودرس و اقدامات غربالگری
مداخله زودرس در سطح اجتماع
اقدامات مربوط به پیگیری بیماران در سطح جامعه
بی شک موثرترین رویکرد به روانپزشکی پدید آوردن سیستم منسجمی از مراقبت از فرد در بافتار خانواده، جامعه و فرهنگ است و بدون پرداختن به این مهم، اهداف درمانی روانپزشکی به طور کامل محقق نمی‌شود. که این آگاهی و درمان در مراکز مشاوره و روان درمانی محقق می‌گردد.
1-2- طرح مسئله و ضرورت تحقیق:
جنبه های مختلف مسئله در ایران:
شناسایی اشکال مختلف بیماری‌های روحی و روانی وتهیه آمار از مبتلایان به هر دسته از این بیماری‌ها و درجات آنها.
آشنا کردن مردم به وضعیت روحی و روانی خود و لزوم اقدام برای درمان بدون اینکه دچار شرمندگی و خجالت شوند.
گسترش مراکز آموزش برای تربیت روانکاوان و روان پزشکان در تطابق با بیماری‌های بومی.
علاوه بر آن گسترش مراکز درمانی مورد نیاز در قالب‌های مختلف از درمانگاه تا بیمارستان از طریق طراحی و اجرای مراکز مورد نیاز ضروری به نظر می‌رسد.

ضرورت تحقیق برای جنبه‌های مختلف مسئله:
مسئله مورد بحث برای روانکاوان و روانپزشکان کاملاً شناخته شده است اما عامه مردم به جز افرادی که مستقیماً خود یا اطرافیان نشان با اینگونه مسائل درگیر بوده‌اند از آن بی‌اطلاع هستند، تنوع حالات مختلف و پیچیدگی روش‌های درمانی از یک طرف و جمعیت نه چندان کافی متخصصین متبحر بیماری‌های روحی وروانی همراه واکنش‌های غیر منطقی مبتلایان و یا اطرافیان آنها موجب شده تا برنامه ویژه‌ای برای اطلاع‌رسانی به مردم شکل نگیرد و اگر در جایی به آن پرداخته شده صرفاً برای مواردی موضعی یا موضوعی بوده است و به همین نسبت آمار و اطلاعات منسجم و همه‌گیری مدون نشده است تا بر اساس آنها برنامه‌ای جامع تدوین گردد.
تحقیق و پژوهش از ارکان اصلی تدوین برنامه است، برنامه‌ای که هر سه جنبه مزبور را در برگیرد لذا سلسله مراتب برنامه باید به این شرح مورد توجه قرار گیرد: نخست جمع آوری آمار و اطلاعات از دسته بندی بیماری‌ها و زیرمجموعه‌های هردسته، دوم شناخت روش‌های درمان، سوم آمار مبتلایان در دسته‌های مختلف و زیرمجموعه‌های آنها، چهارم یافتن و اعمال روش‌های آگاهی‌رسانی به توده مردم، پنجم دسته بندی مراکز درمانی از نظر روش‌های درمان ودسته‌های بیماری‌ها و محتوای فیزیکی طرح‌های معماری مناسب برای هر دسته با توجه به ظرفیت مورد نیاز.
1-3- هدف تحقیق:
هدف تحقیق ایجاد یک محیط تخصصی روانشناسی و روان درمانی بر اساس علم نوین روانشناسی.
اهداف خرد تحقیق را می توان به شرح زیر دسته بندی نمود :
شناسایی مراکز درمانی مورد نیاز از نظر نوع، ظرفیت و تعداد مورد نیاز در منطقه جغرافیایی مورد نظر با توجه به آمار مبتلایان در دسته‌های مختلف با کسر تعداد و ظرفیت مراکز موجود.
انتخاب مکان مناسب برای استقرار مرکز یا مراکز مورد نیاز در منطقه جغرافیایی و شهر مورد نظر.
انتخاب نوع مرکز درمانی براساس شدت نیاز.
شناسایی بخش‌های مورد نیاز و فضاهای موجود در هر بخش و ظرفیت منطقی برای نوع مرکز درمانی انتخاب شده.
1-4- پیشینه تحقیق و چارچوب نظری:
مرکز روان درمانی ابن سینا تنها مرکز تخصصی روان درمانی شیراز است. این مرکز در سال 1356 تأسیس و در سال 1370 بهره برداری گردید. این مرکز تک تخصصی بوده و تنها شامل بخش روانپزشکی می‌باشد. خدمات بستری در بخش‌های اتفاقات، زنان، دو بخش مردان و خدمات سرپائی توسط متخصصین در درمانگاه انجام می‌گیرد. متوسط اشغال تخت و متوسط اقامت بدون احتساب اتفاقات به ترتیب 97% و 8/23 با احتساب اتفاقات 8/97 و 21 می‌باشد. بخش پاراکلینیکی شامل روانشناسی (روان‌درمانی گروه درمانی، خانواده درمانی، گفتاردرمانی، انواع تست) بخش E.C.T، آزمایشگاه، رادیولوژی، داروخانه، نوارنگاری بوده که همگی در شیفت صبح و داروخانه دو روز عصر فعالیت دارند. این مرکز از سال 1370 به دانشگاه پیوست و با یک بخش با ظرفیت 20 تخت درمانی شروع به کار نموده که بعد از گذشت 2 سال بخش‌های آموزشی یک و دو مردان و بخش جانبی E.C.T راه‌اندازی گردید. در حال حاضر این واحد شامل بخش آموزشی اتفاقات، زنان، مردان یک، مردان دو بخش 3 و بخش 4 و E.C.T می‌باشد. که فاقد بخش‌های نوین درمانی مانند موسیقی درمانی هنر درمانی و… می‌باشد. مرکز دیگری که بخش کوچکی از آن به این بیماران خدمات می‌دهد بیمارستان حافظ است. با بررسی‌های انجام شده هیچ مرکزی در شیراز وجود ندارد که در زمینه روان درمانی بر اساس روش‌های نوین درمانی طراحی و ساخت و به مرحله اجرا رسیده باشد.
1-5- فرضیه تحقیق و مدل تحقیق:
فرض بر این است که با شناخت از چگونگی بیماری‌های روانی درحد ایجاد توانایی برای طراحی مرکز یا مراکز درمانی این گونه از بیماری‌ها و سپس تدوین طرحی کار آمد از جهات مختلف می‌توان تمام یا حد اقل بخشی عمده از بیماران قابل درمان را با بازگرداندن سلامتی به جامعه برگرداند.
1-6- روش تحقیق:
مرحله اول: جمع‌آوری اطلاعات در زمینه بیماری‌های روانی و روش درمان آنها و هم زمان با آن جمع‌آوری اطلاعات در خصوص مراکز درمانی و ابعاد و اندازه و استانداردها.
مرحله دوم: آنالیز اطلاعات و هم راستا کردن مطالعات و استفاده در طراحی.
1-7- مراحل تحقیق:
مطالعات پایه مشتمل بر: کتابخانه‌ای، میدانی، مصاحبه با متخصصین.
بررسی نمونه‌های موردی.
جمع‌بندی مطالعات اولیه و استخراج معیارهای اصلی.
تدقیق مکان‌یابی با تعیین معیارهای مهم و تطبیق این معیارها با نقاط در نظرگرفته شده.
تدوین برنامه فیزیکی طرح با توجه به احکام طراحی همراه با ارایه ایده کلی (کانسپت).
مشورت با متخصصین و کارشناسان ذیربط برای دریافت نظر مشورتی و اطمینان از صحت کار انجام شده و اخذ راهنمایی برای اصلاحات احتمالی.
ورود به مرحله طراحی که از تحلیل سایت آغاز می‌شود و با طی روند تدوین دیاگرام جانمایی مجموعه، طراحی معماری مجموعه همراه با تدوین رساله به ارایه نهایی ختم می‌شود.
فصل دوم
بیماری روانی
روانپزشکی در فصل مشترک پزشکی، روانشناسی، جامعه‏شناسی و فرهنگ قرار دارد و به همین دلیل در رویکرد این تخصص پزشکی به بیماری‌ها چهار مدل متفاوت وجود دارد:
1- مدل بیماری 2- مدل روانپریشی 3- مدل شناختی ـ رفتاری 4 ـ مدل اجتماعی.
نفس وجود و ادامه حیات این چهار مدل نشان می‏دهد که در هر یک از آن‏ها حقیقتی وجود دارد. اخیراً تلاش‏هایی برای یکپارچه کردن این مدل‏ها انجام شده اما هنوز به سرانجامی نرسیده است و معلوم نیست که مدل تلفیقی یا التقاطی، تصویر کامل‏تری از بیماری روانی را ارائه دهد.
برخی نیز بر این اعتقادند تلاش برای یکپارچه کردن این رویکردها از بنیاد عبث است. چرا که ماهیت روانپزشکی و موضوع مورد مطالعه آن نوعی تکثرگرایی نظری ایجابی را طلب می‏کند و وضعیت روانپزشکی را با عدم قطعیت موجود در فیزیک کوانتومی مقایسه می‏کنند، یعنی همان‏طور که نمی‏توان ماهیت موجی یا ذره‏ای نور را جدا از مشاهده‏گر دانست، شاید بیماری روانی به صورت امری انتزاعی، مجرد و مجزا از دوربین مشاهده‏گر وجود خارجی نداشته باشد. و اگر این دیدگاه ساخت‏گرایی را قبول داشته باشیم می‏توان ادعا نمود یکی از دلایل تکّثرگرایی نظری و مدل‏های مختلف در روانپزشکی و علوم بهداشت روان آن است که در این رشته، مشاهده‏گران واقعیت در زمینه‏های متفاوتی آموزش دیده‏اند.
تشریح هر یک از این چهار مدل مجال دیگری را می‏طلبد، اما جا دارد به مدل روانپزشکی اجتماعی و دو جزء آن یعنی روانپزشکی فرهنگی و روانپزشکی مبتنی بر جامعه1 پرداخته شود.
مهم است که تأثیر عوامل فرهنگی را در تظاهر، بروز و فرجام اختلالات روانپزشکی درک کنیم و از قوانین حاکم فرهنگی در جهت پیشبرد درمان و ارتقاء سلامت روان به خوبی استفاده کنیم.
2-1- بهنجاری2
سازمان بهداشت جهانی (WHO3)، بهنجاری را سلامت کامل جسمی، روانی و اجتماعی می‏داند. سلامت روانی مستلزم فقدان اختلال روانی است. در متن بازنگری شده ویرایش چهارم کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانیDSM-IV-TR4 (2000) چنین آمده است:
اختلال روانی، سندرم یا الگوی روانشناختی یا رفتاری است که با نارحتی (مانند یک علامت دردناک) یا افزایش قابل توجّه خطر رنج، مرگ، درد، ناتوانی یا از دست رفتن چشمگیر آزادی عمل همراه باشد. به علاوه سندرم یا الگوی مزبور نباید صرفاً واکنش‎های قابل انتظار و مورد قبول فرهنگ جامعه در برابر رویداد خاصّی نظیر مرگ عزیزان باشد.
از لحاظ تاریخی دو طبقۀ عمدۀ اختلالات روانی عبارتند از: روان‏پریشی5 و راون‎نژندی6، روان‏پریشی طبق تعریف عبارتست از اختلال جدّی واقعیت سنجی7.
در تخریب جدّی واقعیت سنجی، فرد در مورد صحت ادراکات و افکار خود ارزیابی نادرستی به عمل می‏آورد و حتّی در حضور شواهد نقض کننده، در مورد واقعیت بیرونی استنتاج های ناصحیحی می‏کند. اصطلاح روان‏پریشی در مورد تحریفاتی جزئی واقعیت که قضاوت نسبی را در بر می‏گیرد به کار نمی‏رود. برای مثال افراد افسرده‏ای که دستاوردهای زندگی خود را دستکم می‏گیرند، روان‏پریش محسوب نمی‏شوند، امّا کسانی که معتقدند موجب فاجعه‏ای طبیعی شده‏اند روان‏پریش هستند.
روان‏نژندی عبارتست از یک اختلال مزمن یا راجعه که مشخّصه اصلی آن اضطراب است که ممکن است به تنهایی یا به صورت علامتی نظیر وسواس فکری، وسواس عملی، هراس یا کژکاری جنسی بروز کند. روان‏پریشی مترادف تخریب شدید کارکرد اجتماعی و شخصی است که مشخّصه آن کناره‌گیری اجتماعی و عدم توانایی انجام نقش‏های معمول خانگی و شغلی است. روان‏نژندی به معنای سالم ماندن واقعیت سنجی و سازمان شخصّیتی است امّا در روان‏نژندی انواعی از علایم بالینی آزارنده، فرد را دچار رنج ناراحتی می‏کنند. (Kaplan & Sadock’s, 2007: 27).

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

لیدز8 (1976) بهنجاری را به صورت الگوهای رفتاری یا صفات شخصّیتی تعریف می‏کند که در حالت عادی دیده می‏‏شوند و یا با برخی معیارهای زندگی و رفتار قابل قبول و صحیح مطابقت دارند، امّا در این تعریف استفاده از اصطلاحاتی نظیر عادی9 یا قابل قبول مورد انتقاد قرار گرفته است زیرا این واژه‏ها مبهم بوده و مستلزم قضاوت‏های ارزشی هستند و در فرهنگ‏های مختلف متفاوتند. روان‏پزشک و مورخی به نام جرج مورا10 در پاسخ به این انتقادات، برای توصیف تظاهرات رفتاری که در یک بافتار، بهنجار و در بافتارهای دیگر، نابهنجار تلّقی می‏شوند، نظامی طراحی کرده است که بر نگرش اجتماع نسبت به فرد استوار است (جدول 2-1).
جدول 2-1. بهنجاری در بافتار (context) (Kaplan & Sadock’s, 2007: 29)
اصطلاحمفهومخود ـ بهنجار
خود ـ نابهنجار
دگر ـ بهنجار
دگر ـ نابهنجارفرد از نظر جامعۀ خود بهنجار محسوب می‏شود
فردازنظرجامعۀخودنابهنجارمحسوبمی‏شود
فرد از نظر اعضای جامعه‏ای دیگر بهنجار محسوب می‏شود
فرد از نظر اعضای جامعه‏ای دیگر نابهنجار محسوب می‏شود
اما این الگو برای قضاوت‏ها و مشاهدات گروه همتایان ارزش بیش از حدی قایل شده است.
در کتاب سلامت روانی: گزارش پزشک ارشد خدمات بهداشت عمومی، سلامت روانی به این صورت تعریف شده است:
«داشتن کارکردهای روانی مؤفّق در زمینۀ تفکّر، خلق و رفتار که منجر به فعّالیت‏های ثمر بخش روابط ارضا کننده با دیگران وتوانایی انطباق با تغییر و مدارا با ناملایمات می‏شود، روانپزشکی به نام توماس ساس11 دیدگاه مناقشه آمیزی را مطرح کرده است. او معتقد است مفهوم بیماری روانی باید کاملاً کنار گذاشته شود. این روانپزشک در کتابش به نام افسانه بیماری روانی12 اظهار می‏داردکه بهنجاری فقط بر اساس آن چه افراد انجام می‏دهند یا نمی‏دهند قابل سنجش است و تعریف بهنجاری خارج از حوزه روانپزشکی است. او مدعی است که اعتقاد به وجود بیماری روانی مشابه اعتقاد به دیو یا جادوگری است.
2-1-1- دیدگاه‌های کارکردی در مورد بهنجاری
کاپلان و سادوک13 (2007) معتقد‏اند که می‏توان بسیاری از مفاهیم بالینی و نظری بهنجاری را در چهار دیدگاه کارکردی قرار داد. هر چند هر دیدگاه منحصر به فرد بوده و تعاریف و توصیفات خاص خود را دارد، هر چهار دیدگاه فوق به نوعی مکمل یکدیگر هستند و مجموعاً معّرف کل رویکردهای علوم اجتماعی و رفتاری نسبت به این موضوع هستند. چهار دیدگاه بهنجاری طبق توصیف دانیل آفر14 و ملوین سابشین15 عبارتند از :
1ـ بهنجاری به منزلۀ سلامت؛ 2 ـ بهنجاری به منزلۀ کمال مطلوب؛ 3 ـ بهنجاری به منزلۀ متوسط؛ 4 ـ بهنجاری به منزلۀ فرآیند.
2-1-2- نظریات روانکاوی در مورد بهنجاری
(برخی روانکاوان مفهوم بهنجاری را بر اساس فقدان علایم توصیف کرده‏اند، با این حال هر چند رفع علایم برای درمان یا بهبود ضروری است، فقدان علایم به تنهایی برای تعریف جامع بهنجاری کافی نیست. برهمین اساس، اکثر روانکاوان توانایی کار و لذّت بردن و یا به توصیف فروید «توانایی عشق ورزیدن و کارکردن را نشانۀ بهنجاری می‏دانند) ( رضاعی، 1391: 56).
روانکاوی به نام هاینز هارتمن16 (1978)، بهنجاری را از طریق توصیف کارکردهای خود مختار ایگو مفهوم‏پردازی می‏کند. این کارکردها، قابلیت‌های روانشناختی هستند که از بدو تولد وجود داشته و عاری از تعارض هستند یعنی تحت تأثیر دنیای روانی درونی قرار نمی‏گیرند.
کارکردهای مزبور عبارتند از ادراک، شهود، دریافت، تفکّر، زبان، برخی جنبه‏های رشد حرکتی، یادگیری و هوش. مفهوم کارکردهای خود مختار و عاری از تعارض ایگو به توضیح مکانیسمهایی کمک می‏کند که به وسیله آنها برخی افراد علی‏رغم تجربۀ آسیبهای فوق‏العاده بیرونی، زندگی نسبتاً بهنجاری پیدا می‏کنند که گاهی این افراد کودک آسیب ناپذیر نامیده می‏شوند. منظور از کودک آسیب ناپذیر کودکی است که به وسیله قدرت خود مختار ایگو، در مقابل تازیانه های بخت هولناک خود مقاوم هستند. در جدول(2-2) خلاصه‏ای از برخی دیدگاههای روانکاوی در مورد بهنجاری ذکر شده است.
جدول 2-2: بهنجاری از دیدگاه روان‏کاوی (رضایی، 1391: 30).
نظریه‎پردازمفهومزیگموند فرویدبهنجاری افسانه‏ای آرمانی استکورت آیسلربهنجاری مطلق قابل دستیابی نیست زیرا فرد بهنجار باید از افکار و احساساتش کاملاً آگاه باشدملانی کلاینخصوصیات بهنجاری عبارتند از قدرت منش، توانایی مدارا با هیجانات متعارض، توانایی تجربه لذت بدون تعارض و توانایی عشق ورزیدناریک اریکسونبهنجاری، توانایی تسلط بر تکالیف دوره‏های مختلف زندگی است. اعتماد در مقابل بی‏اعتمادی، خودمختاری در مقابل شرم و تردید؛ ابتکار در مقابل احساس گناه، سخت‏کوشی در مقابل احساس حقارت، هویت در مقابل سردرگمی نقش، صمیمیت در مقابل انزوا، مولد بودن در مقابل بی‏حاصلی و یکپارچگی ایگو در مقابل یأسلورنس کوبیبهنجاری عبارت است از توانایی یادگیری از طریق تجربه، انعطاف‏پذیری و انطباق با تغییرات محیطهاینز هارتمنکارکردهای بدون تعارض ایگو معرف توان فرد برای دستیابی بهنجاری هستند، میزان انطباق ایگو با واقعیات و توان خودمختاری آن، با سلامت‏روانی ارتباط داردکارل منینگربهنجاری توانایی سازگاری رضایت‏آمیز با جهان بیرونی و تسلط بر تکلیف فرهنگ‏پذیری است.آلفرد آدلرتوانایی فرد برای پرورش احساس اجتماعی و مولد بودن با سلامت‏روانی ارتباط دارد، توانایی کار کردن، عزت نفس را ارتقا می‏دهد و فرد را قادر به انطباق می‏کند.ر. ی. مانی کریلبهنجاری توانایی دستیابی به بینش در درون خود است که این ظرفیت هرگز به طور کامل محقق نمی‏شود.اتورانکبهنجاری عبارت است از توانایی زندگی کردن بدون ترس، احساس گناه یا اضطراب و به عهده گرفتن مسوولیت اعمال خویشتنو. سامرست موامبهنجار یک آرمان است تصویری است که فرد آن را خلق می‏کند…. و یافتن همه آنها در یک فرد بعید است.
رابرت کمپل17 (2005) تعریفی از سلامت روانی در فرهنگ لغات روان‏پزشکی کمپل بیان می‏کند که مقبولیت وسیع و کاربرد رایجی دارد. کمپل سلامت روانی را در فرهنگ خود این گونه تعریف می‏کند: ((افراد بهنجار از نظر روانی کسانی هستند که با خود و محیط اطرافشان هماهنگ و سازگار هستند و با مقتضیات فرهنگی یا قوانین اجتماع خود هماهنگی پیدا می‏کنند. این افراد ممکن است واجد انحراف طبی یا بیماری باشند ولی تا هنگامی که بیماری مزبور، استدلال، قضاوت، توانایی هوشی و توانایی سازگاری شخصی و اجتماعی آنها را مختل نکرده است از نظر روانی سالم یا بهنجار محسوب می‎شوند.))

2-1-3- میزان بروز بیماری‌های روانی:
در سال 2005 مؤسسه ملی بهداشت روان18 در یک زمینه‏یابی کشوری، میزان ابتلا به اختلالات روانی را در هر برهه‏ای از عمر بررسی نمود. این مطالعه نشان داد بیش از 50 درصد آمریکایی‏ها زمانی در طول زندگی خود دچار اختلالات روانی شده‏اند، که این میزان در مطالعه مشابه سال 1984، 20 درصد بود. شایعترین اختلال روانی افسردگی بود که شیوع طول عمر آن 17 درصد گزارش شد، پس از آن سوء مصرف الکل (13 درصد) و انواع هراس (12 درصد) قرار داشتند. در اکثر کسانی که زمانی دچار اختلاف روانی شده بودند، شروع اختلال در سنین جوانی گزارش شد. اختلالات خلقی در افراد 20 تا 30 ساله شیوع بیشتری داشت، وقتی درمان در نتایج مطالعه لحاظ شد مشخص گردید اکثر این افراد درمان دریافت نکرده‏اند یا از نظر محققین تحت درمان ناکافی یا غیرمؤثری قرار گرفته‏اند.
این گزارش در میان گروه‏های مختلف مناقشاتی ایجاد کرد. برخی انسان‏شناسان پزشکی اظهار داشتند این گزارش بیشتر بازتاب تغییر تعریف فرهنگی و سیاسی بیماری در آمریکا در طول دهه‏های اخیر است تا افزایش واقعی بیماری، آنها به عنوان نمونه‏ای از تأثیر فرهنگ بر تعریف بیماری، مورد همجنس‏گرایی را مثال می‏زدند که از طبقه‏بندی بیماری‌های روانی خارج شد، سایر منتقدین به تعداد اختلالات تشخیصی موجود در DSM اشاره می‏کردند که از حدود 60 عنوان در 1952 به بیش از 300 عنوان در ویرایش اخیر افزایش یافته است و همین امر عامل افزایش شیوع بوده است. رفتارهایی که زمانی بهنجار تلقی می‏شد جزو قلمرو پزشکی قرار گرفت. برخی جامعه‏شناسان این افزایش را ناشی از زندگی مدرن غربی، به خصوص زندگی شهرنشینی می‏دانند که پر استرس‏تر از هر دوره دیگری است و بیشتر از گذشته سبب درهم‏ریختگی انسان‏ها می‏شود. مدافعین این مطالعه، نمونه‏ای تاریخی را در این زمینه ذکر می‏کنند که زمانی بیماری روانی به تسخیر اجنه نسبت داده می‏شد. با پیشرفت علم، بیماری‌های روانی نوعی بیماری طبی تلقی شدند که می‏توان بر اساس علل فیزیوپاتولوژیک آنها را از هم تفکیک نمود (رضاعی، 1391: 30).
2-2-4- مسائل بین فرهنگی
اریکسون19 (1950) بیان می‏کند که برخی بیماری‌های روانی در سرتاسر دنیا و در همه فرهنگ‏ها دیده می‏شوند؛ برخی نیز وابسته به فرهنگ یا مختص فرهنگ هستند. برای مثال اسکیزوفرنی در سراسر جهان شیوع مشابهی دارد، اما بی‏اشتهایی عصبی عمدتاً در کشورهای صنعتی غرب دیده می‏شود. این موضوع که برخی اختلالات روان‏پزشکی به طور نسبی یا کلی وابسته به فرهنگ هستند، تفکیک بهنجار از نابهنجار را پیچیده‏تر می‏کند.
برای مثال در چین، بر چسب بیمارروانی نوعی انگ محسوب می‏شود و افسردگی نسبتاً مفهومی ناشناخته است. اما چینی‏ها در برابر شکایاتی مثل احساس فرسودگی، اختلال خواب، عدم توانایی برای آرمیدن و سایر علایمی که در فرهنگ غربی بخشی از سندرم افسردگی است، مصون نیستند، اما در چین این اختلاف ضعف اعصاب (نورآسنتی) تشخیص داده می‏شود. ضعف اعصاب یک تشخیص پزشکی است که به تخلیه انرژی نسبت داده می‏شود. در ژاپن نیز میزان گزارش افسردگی اندک است که تا حدودی به دلیل فرهنگ شکیبایی است. در این فرهنگ فرد از علایم یا نشانه‏های مبهمی که ممکن است برچسب افسردگی بگیرد شکایت نمی‏کند.

2-2- طبقه‏بندی در روان‏پزشکی
نظام‏های طبقه‏بندی تشخیص‏های روان‏پزشکی چندین هدف را دنبال می‏کنند: 1- افتراق اختلالات روان‏پزشکی از همدیگر به طوری که بالینگر بتواند مؤثرترین درمان را ارائه نماید، 2- فراهم نمودن زبانی مشترک بین متخصصان مراقبت بهداشتی، 3- جستجوی علل بسیاری از اختلالات روانی که هنوز ناشناخته باقی مانده‏اند. دو نظام طبقه‏بندی مهم روان‏پزشکی عبارتند از: کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانی20 (DSM) تألیف انجمن روان‏پزشکان آمریکا با همکاری سایر گروه‏های متخصصان بهداشت روانی و طبقه‏بندی بین‏المللی بیماری‌ها21 (ICD) که سازمان بهداشت جهانی آن را تدوین نموده است. (Kaplan & Sadock’s, 2007: 363). جدول (2-3) نظام طبقه بندی DSM را نشان می دهد.
جدول 2-3: طبقه بندی بیماری‌ها (رضایی، 1391: 364).
اختلالاتی که معمولا نخستین بار در دوره شیرخوارگی، کودکی یا نوجوانی تشخیص داده می‌شوددلیریوم، زوال عقلی، اختلالات نسیانی و سایر اختلالات شناختیاختلالات مرتبط با مواداسکیزوفرنی و سایر اختلالات روان‏پریشانهعقب‏ماندگی ذهنیدلیریوماختلالات مرتبط با الکلاختلالات اسکیزوفرنیاختلالات یادگیریزوال عقل ( دمانس )اختلالات مرتبط با آمفتامیناختلالات خلقاختلالات مهارت‏های حرکتیاختلالات فراموشی (نسیانی)اختلالات مرتبط با کافئیناختلالات افسردگیاختلالات ارتباطسایر اختلالات شناختیاختلالات مرتبط با حشیش و ماری‏جوانااختلالات دو قطبیاختلالات فراگیر رشداختلالات مرتبط با کوکائیناختلالات اضطرابیاختلالات نقص توجه و رفتار ایذاییاختلالات مرتبط با مواد توهم‏زااختلالات شبه جسمی (سوماتوفوم)اختلالات خوردن و تغدیه شیر خوارگی و اوایل کودکیاختلالات مرتبط با مواد استنشاقیاختلالات ساختگیاختلالات تیکاختلالات مرتبط با نیکوتیناختلالات تجزیه‏ایسایر اختلالات شیرخواری، کودکی یا نوجوانیاختلالات مرتبط با فن‏سیکلیدیناختلالات جنسی و هویت جنسیاختلالات مرتبط با داروهای رخوتزا، خواب‏آور یا ضد‏اضطراباختلالات خوردناختلالات مرتبط با سایر مواد یا مواد ناشناختهاختلالات خواباختلالات کنترل تکانه که به گونه‏ای دیگر طبقه‏بندی نشده‏انداختلالات انطباقیاختلالات شخصیتسایر اختلالاتی که ممکن است کانون توجه بالینی باشند
از میان چهار دسته اختلال که در جدول 2-3 نشان داده شده است، دسته اختلالات اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روان‏پریشانه مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است.
2-2-1- اسکیزوفرنی
اسکیزوفرنی یک سندرم بالینی با پسیکوپاتولوژی متغیر اما عمیقاً گسلنده است که شناخت، هیجان، درک و سایر جنبه‏های رفتار را فرا می‏گیرد. ابراز این تظاهرات در بیماران مختلف و در طول زمان متفاوت است. اما اثر بیماری همیشه شدید و معمولاً طولانی است، اسکیزوفرنی معمولاً قبل از 25 سالگی شروع می‏شود. تمام عمر دوام می‏یابد و در افراد متعلق به تمام طبقات اجتماعی روی می‏دهد. هم بیمار و هم خانواده او به دلیل غفلت گسترده در مورد این اختلال از مراقبت ناکافی و طرد شدن بیمار از جامعه رنج می‏برند. هر چند اسکیزوفرنی به گونه‏ای مورد بحث قرار می‏گیرد که گوئی بیمار واحدی است، احتمالاً ترکیبی از اختلالات با سبب‏شناسی ناهمگون و شامل بیمارانی است که از نظر تظاهر بالینی پاسخ درمانی و سیر بیماری با هم فرق دارند. (Kaplan & Sadock’s, 2007: 25)
کنترل تکانه در بیماران اسکیزوفرنیک از دیدگاه کاپلان و سادوک (2007):
خشونت، خودکشی، و دیگرکشی: بیمار اسکیزوفرنیک ممکن است بسیار تحریکی بوده و در مرحله حاد بیماری کنترل اندکی بر تکانه‏های خود داشته باشد. حساسیت اجتماعی آن‏ها نیز پایین است، به طوری که ممکن است زمانی که مثلاً سیگاری را از دست دیگری می‏قاپند، کانال تلویزیون را بدون مقدمه عوض می‏کنند، یا کاغذ را کف اطاق پرت می‏کنند، تکانشی به نظر برسند. بعضی از رفتارهای به ظاهر تکانشی، ممکن است واکنش به توهمات آمرانه‏ای باشد که بیمار را وادار به اقدام می‏نماید.
خشونت: رفتار خشن (به استنثاء دیگرکشی) بین بیماران اسکیزوفرنیک درمان نشده شایع است. هذیان‏هایی که ماهیت گزند و آسیب دارند، دوره‏های قبلی خشونت، و نقص‏های نورولوژیک از عوامل خطرساز برای خشونت یا رفتار تکانشی هستند. مداوا شامل استفاده از داروهای ضدجنون است درمان فوری شامل مهار فیزیکی و محدودسازی در اطاق انفرادی است.
خودکشی: خودکشی اولین علت شایع مرگ پیشرس در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی است. اقدام به خودکشی توسط 20 تا 50 درصد این بیماران صورت می‏گیرد.
غالباً، در اسکیزوفرنی خودکشی بی‏مقدمه و بدون هشدار یا ابزار تمایل کلامی ظاهر می‏شود. مطالعات همه‏گیری‏شناسی حاکی است که تا 80 درصد بیماران اسکیزوفرنیک ممکن است در طول عمر یک دوره افسردگی اساسی داشته باشند.
دیگرکشی: علیرغم توجه جنجالی رسانه‏های خبری وقتی بیماری اسکیزوفرنیک مرتکب قتل می‏شود، داده‏های قابل وصول حاکی است که احتمال دیگرکشی بیمار اسکیزوفرنیک بالاتر از عضوی دیگر از جمعیت کلی نیست. وقتی بیماری مرتکب دیگرکشی می‏شود، ممکن است به دلایل غیرمنتظره و غریب مبتنی بر توهمات و هذیان‏ها باشد. پیش‏بینی کننده‏های احتمالی فعالیت معطوف به دیگرکشی عبارتند از: سابقه اعمال خشونت قبلی، رفتار خطرناک در دوره بستری شدن، و توهمات و هذیان‏های مربوط به چنین خشونتی.
همه‌گیری شناسی: میزان شیوع اسکیزوفرنی در طول عمر حدود 1% است، یعنی تقریباً یک درصد مردم در طول زندگی خود به اسکیزوفرنی مبتلا می‌گردند.
درمان
هر چند داروهای ضدجنون وسیله اساسی درمان اسکیزوفرنی هستند، پژوهش نشان داده است که مداخلات روانی- اجتماعی می‏توانند مداخله بالینی را تقویت کنند. همانطور که مواد دارویی برای درمان عدم تعادل شیمیایی فرضی مورد استفاده قرار می‏گیرد، فنون غیردارویی هم باید مسائل غیره بیولوژیک را درمان کند. پیچیدگی اسکیزوفرنی معمولاً ارائه یک رویکرد درمانی واحد را برای اختلالی چند وجهی مشکل می‏سازد. روش‌های روانی- اجتماعی باید به دقت در درمان دارویی ادغام شده و آن را حمایت کنند. بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی بیشتر از ترکیب درمان دارویی، روانی- اجتماعی بیشتر نفع می‏برند تا تک تک این درمان‏ها. (رضاعی، 1391: 40)
– بستری کردن در بیمارستان
موارد جایز اولیه برای بستری کردن مشتمل است بر مقاصد تشخیصی، تثبیت درمان دارویی، تأمین امنیت از نظر افکار خودکشی و دیگرکشی، یا رفتار نامتناسب و آشفته، از جمله ناتوانی برای برآورده ساختن نیازهای اساسی (مثل غذا، لباس، و مکان زندگی) هدف اولیه بستری کردن باید برقرار ساختن رابطه‏ای مؤثر بین بیمار و سیستم‏های حمایتی جامعه باشد.

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید